5. Bereikbaarheid Publieke mobiliteit

Bij het versterken van het ov-netwerk maken we onderscheid in de periode tot 2035 en de periode daarna. Voor de periode tot 2035 zetten we in op het beter benutten en doorontwikkelen van het samenhangende OV-netwerk. In 2025 is in onder meer een start gemaakt met de corridortudie BRT Amersfoort-USP en is de uitwerking van een P+R bij Vianen Lekbrug samen met de gemeente opgepakt. Daarnaast hebben we als koploperregio samen met de gemeente Utrecht en de gemeente Amersfoort een subsidieaanvraag Publieke Mobiliteit ingediend bij het Rijk. Deze aanvraag richt zich op het verbeteren van de bereikbaarheid van ziekenhuizen en bedrijventerreinen.  

Voor de periode na 2035 wordt in samenhang met de verstedelijkingsopgave in diverse studies een OV-schaalsprong uitgewerkt. Voorbeelden van lopende studies zijn de MIRT-verkenning OV en wonen en het MIRT-onderzoek naar de spoorcorridor Utrecht- Arnhem.

In 2025 starten we de uitvoering van Publieke Mobiliteit met pilots in tenminste 2 gebieden (een landelijk en een rond een bedrijventerrein).  

Resultaat:

In 2025 is het plan van aanpak Publieke Mobiliteit door de koploperregio Midden-Nederland ingediend bij het Rijk waaronder onder andere pilots zijn opgenomen rond bedrijventerrein Lage Weide en ziekenhuislocatie Sint Antonius. Vaststelling van het plan van aanpak heeft plaatsgevonden in het BO-MIRT op 5 januari 2026. De pilots starten in 2026.  

Meer treinstops bij station Leidse Rijn.

Resultaat:

Voorkeursalternatief MIRT -verkenning OV & wonen en tussenresultaten MIRT-onderzoek Utrecht Arnhem Duitse grens (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport).

Resultaat:

De MIRT verkenning OV & Wonen liep door in 2025. Er is een verkenner aangesteld voor de MIRT verkenning en mede op basis van zijn advies zijn de contouren voor een voorkeursalternatief bekend. Ook is door het Rijk extra budget toegekend voor Merwedelijn waardoor scope en budget nu passend te maken zijn. Momenteel wordt de milieu effect rapportage opgesteld waarna de inspraakprocedure volgt. Besluitvorming over het voorkeursalternatief vindt naar verwachting dit najaar plaats.

We werken we aan verbetering van de OV-exploitatie, onder meer door het bieden van subsidiemogelijkheden voor het wegnemen van doorstromingsknelpunten. Van de beschikbare € 4,5 miljoen aan subsidie is er € 4 miljoen beschikt. Dit is meer dan voorgaande jaren. Onze BRT-aanpak is in concept uitgewerkt en de consultatie door gemeenten is afgerond in 2025.

We stellen een  regionale BRT aanpak vast.

Resultaat:

We benutten de subsidiemogelijkheden voor BRT/doorstroming volledig.Minder bereikbaarheidsknelpunten.

Resultaat:

Vervoersarmoede kan ook betekenen dat mensen met een beperking, drempels ervaren bij het gebruik van het OV. Ontoegankelijke haltes is een van die drempels. De afgelopen jaren hebben we flink geïnvesteerd om haltes toegankelijk te maken. We kijken niet alleen naar de toegankelijkheid van de haltes zelf, maar nemen ook de bereikbaarheid van de haltes mee, zoals de looproutes van en naar de haltes. Onze belangrijkste activiteit op dit vlak is het verstrekken van subsidies aan de wegbeheerders die verantwoordelijk zijn voor de haltes. Daar waar we zelf de beheerder van haltes zijn, investeren we uiteraard zelf. Dit geldt ook voor het verbeteren van de (loop)routes naar de haltes op de provinciale wegen.

100 extra OV-haltes zijn toegankelijk.

Resultaat:

Er zijn minder dan 100 extra OV-haltes toegankelijk gemaakt: 79 stuks . Beperkte beschikbare capaciteit in de uitvoering is hiervan de grootste oorzaak.

Provinciaal actieplan toegankelijkheid eigen haltes.

Resultaat:

Wegens capaciteitstekort is het provinciaal actieplan toegankelijkheid eigen haltes in 2025 nog niet opgesteld. Dit wordt in 2026 opgepakt.

We richten ons ook op de betaalbaarheid van ons OV voor mensen met een krappe beurs. In 2025 is er een werkend kortingsproduct en een werkend Dalvrij reisproduct aangeboden aan minima in de provincie Utrecht.

Een werkend OV-reisproduct voor minima.

Resultaat:

In 2022 zijn de nieuwe afspraken gemaakt met de vervoerbedrijven in de herijkte en tot eind 2025 jaar verlengde concessies. Hierbij was het uitgangspunt om het OV minimaal op hetzelfde peil te houden en waar mogelijk uit te breiden. Het op peil houden van het vervoeraanbod is in de praktijk niet geheel gelukt. De dienstregeling is uitgevoerd conform het vastgestelde vervoerplan, maar er was  sprake van hogere rituitval door gebrek aan personeel, met name bij U-OV Binnen. Het aantal reizigers nam in 2025 maar beperkt toe en stabiliseert rond de 95% van het aantal reizigers van voor Corona in 2019.

De dienstregeling wordt door de vervoerders uitgevoerd conform het vastgestelde vervoerplan.

Resultaat:

De rituitval is binnen de norm van < 1%.

Resultaat:

Er was sprake van hogere rituitval door gebrek aan personeel.

De nieuwe concessies zijn geïmplementeerd.

Resultaat:

De provincie ziet erop toe dat de vervoerders het openbaar vervoer op een betrouwbare en duurzame manier uitvoeren. Daarnaast wordt het aanbod aan vervoer ieder jaar doorontwikkeld. Dit gebeurt volgens de vaste stappen van het jaarlijkse vervoerplan proces waarbij de nadruk ligt op het betrekken van stakeholders. Daarnaast stemmen we het vervoerplan ook af met de vervoerplannen in de andere concessiegebieden buiten de provincie. Ook moeten de vervoerders ieder jaar voorstellen doen om te zorgen voor doorontwikkeling. Denk aan plannen op het gebied van marketing en tarieven. In 2025 zijn zowel de vervoerplannen als het tarievenplan vastgesteld. Ook de OV jaar en trendrapportage is opgeleverd.

Strategisch marketing kader.  

Resultaat:

Eind 2025 is een begin gemaakt met het opstellen van een Strategisch marketingkader met de nieuwe U-OV-vervoerders, te beginnen met een extern uitgevoerde vervoermarktanalyse die eind Q1 2026 gereed is. Na afronding van de implementatiefase van de nieuwe concessies wordt het Strategisch Marketingkader verder uitgewerkt en in 2026 afgerond.  

Jaarlijks vastgesteld vervoer- en tarievenplan.

Resultaat:

OV jaar en trendrapportage.

Resultaat:

Voor de aanpak van fysieke en sociale veiligheid stellen de vervoerders een plan op. Ze geven aan wat hiervoor nodig is en stellen maatregelen voor om de risico’s te beheersen. De maatregelen kunnen door de vervoerders zelf worden uitgevoerd of door andere partijen, zoals wegbeheerders. De sociale veiligheidsplannen 2025 zijn vastgesteld. Fysieke veiligheidsplannen worden voor het eerst in 2026 opgesteld.

Geïmplementeerde nieuwe OV-concessies.

Resultaat:

Een fysiek en sociaal veiligheidsplan.

Resultaat:

In de provincie Utrecht kennen we meer dan 60 hubs en knooppunten. Om de mobiliteitsketen zo aantrekkelijk mogelijk te houden en te ontwikkelen willen we deze hubs versterken. Voor een goede werking van hubs en knooppunten, is een integrale aanpak binnen de publieke mobiliteitsketen nodig. Dit betekent dat niet alleen de hub of het knooppunt zelf belangrijk is, maar ook de deelmobiliteit die erbij komt kijken. Om hier richting aan te geven is in 2025 een richtlijn hubs en knooppunten de consultatie ingegaan.  In 2026 wordt deze richtlijn vastgesteld. Daarnaast is om de samenwerking rond de aanpak van hubs te concretiseren een samenwerkingsovereenkomst hub Vianen opgesteld die in januari 2026 is ondertekend.  Ook is in 2025 een intentieovereenkomst Hubstrategie Gooi en Vechtsreek ondertekend.

Ontwikkelkader inclusief prioriteitenlijst  voor hubs (knooppunten).

Resultaat:

Samenwerkingsafspraken met partijen over integrale aanpak en governance van de prioritaire hubs.

Resultaat:

Voorstel voor inrichting governance hubs en deelmobiliteit

Resultaat:

In 2025 zijn mogelijke inrichtingen van de governance voor deelmobiliteit onderzocht. Dit heeft geresulteerd in twee “concessies” deelmobiliteit voor regio's Utrecht (start 01-01-26) en Amersfoort (start 01-04-26). De inrichting van de governancie rond hubs is ook onderzocht maar om te komen tot een voorstel is meer tijd nodig. We willen hiermee onder meer ervaring opdoen bij de uitwerking van de hub in Vianen. De subsidieregeling voor inrichting fysieke deelmobiliteithubs is in het najaar van 2025 vastgesteld.

De beheervisie is een plan voor het beheer van het tramsysteem. In dit plan staat beschreven wat het doel is van het systeem, hoe het vervoer wordt geregeld, en wat de belangrijkste onderdelen en grenzen van het tramsysteem zijn. Ook staan er Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) in, die aangeven welke prestaties de beheerder moet halen en hoe deze worden gecontroleerd. GS heeft op 10 juni 2025 een geactualiseerde Beheervisie (2025-2029) vastgesteld als beleidskader, waarin ook het geactualiseerde kwaliteitsniveau van alle OV-assets is vastgelegd.  

De dekking van het beheer en onderhoud vindt plaats via het Meerjarig Onderhoudsplan Mobiliteit (MOP). Uitbreidingen en grotere aanpassingen van het tramsysteem worden gedekt binnen het Meerjarig Investeringsplan (MIP). Het MOP en het MIP zijn vastgesteld. Ook het jaarverslag Beheerder en Rapportage Railveiligheid zijn in 2025 vastgesteld. Het Beheerplan 2026 wordt begin 2026 door GS vastgesteld.

Een vastgestelde geactualiseerde beheervisie.

Resultaat:

Jaarlijks vastgesteld beheerplan, MIP, MOP, inclusief de jaarrapportage ten aanzien van de voortgang op de uitvoering van deze 3 plannen. Nieuwe OV assets maken integraal onderdeel uit van het beheerplan en MOP.

Resultaat:

volgt

Vastgestelde visie op het benutten van het OV-energienetwerk.

Resultaat:

In de in 2025 vastgestelde geactualiseerde Beheervisie is hier op hoofdlijnen invulling aan gegeven en deze wordt uitgewerkt in een “Agenda OV & Energie” in samenwerking met het programma Netcongestie. Deze is in Q1 2026 gereed.

Vastgesteld materialenpaspoort voor nieuwe OV-assets.

Resultaat:

Op 16 juni 2025 is het landelijke Convenant Circulair OV gesloten, waar de Provincie Utrecht vanuit haar concessie- en OV-assetseigenaar in deelneemt. In de hieruit voortkomende werkgroep wordt gewerkt aan sectorbrede werkwijze, monitoring en kaders voor materialenpaspoorten in het OV. Dit loopt door tot 2026; de provincie Utrecht sluit hierop aan in haar aanpak.