9. Economie

Om slagvaardig in te spelen op structurele veranderingen op de werkvloer is aandacht nodig voor een infrastructuur voor Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Dienstverlening wordt in toenemende mate consistent en voorspelbaar zodat mensen die actief zijn op de arbeidsmarkt hun vaardigheden kunnen blijven ontwikkelen. Zo ontstaat een goede samenwerking met een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden tussen al die partijen die een oplossing zijn in het haalbaar, toegankelijk en vanzelfsprekend maken van LLO in de provincie Utrecht.

PU is actief partner binnen de UTA (kernteam, supportteam en stuurgroep). De aanjagende rol op de samenwerking, sectorale projecten, kennisdeling, governance en communicatie ligt vanaf 2022 primair bij het uitvoerende team. PU neemt de rol om te ondersteunen en adviseren en de doelstellingen van de UTA onder de PU-breed onder de aandacht te brengen. Op basis van de lerende evaluatie wordt de UTA in 2025 verder doorontwikkeld.

Resultaat:

In 2025 is de opstartfase van het Regionaal Talentfonds afgerond met een positieve evaluatie waarmee het fundament is gelegd voor een meerjarige fonds. In 2025 hebben de eerste 1.000 werkenden en werkzoekenden dankzij steun van het Regionaal Talentfonds (deels of volledig) bekostigd scholing gevolgd of zijn dit aan het volgen.

Resultaat:

De opstartfase van het Regionaal Talentfonds is succesvol afgerond. De stichting is operationeel en er ligt een stevig fundament voor een meerjarig fonds. Het aantal van 1.000 werkenden en werkzoekenden dat directe opleidingssteun heeft gekregen uit het fonds is lager uitgevallen. Voor het benutten van de mogelijkheden uit het fonds is de inzet van arbeidsmarktcoaches nodig. Het inpassen van deze voorziening in andere (voorliggende) voorzieningen bleek in de praktijk complex waardoor vertraging is ontstaan.

In 2025 worden 3 tot 5 succesvolle impulsplannen via de UTA opgewerkt.

Resultaat:

Digitalisering en circulaire economie zijn belangrijke maatschappelijke transities. De mate waarin bedrijven en werknemers daarop meebewegen is bepalend voor een toekomstbestendige duurzame economische ontwikkeling van de regio. Inzet op digitalisering en circulaire economie valt daarmee niet meer weg te denken en loopt als een rode draad door onze werkzaamheden. Samen met de regionale partners werken we aan de digitale transitie bij het bedrijfsleven, onder andere via EDIH-NW, dat het mkb ondersteunt bij digitale vraagstukken. Daarnaast werken we voor de transitie naar de circulaire economie nauw samen met een groot aantal partners, onder andere ROM Utrecht Region, UMCU en alle andere regionale ziekenhuizen, Circulair Utrecht, Alliantie Cirkelregio Utrecht en Hogeschool Utrecht.

Vanuit de EDIH worden in 2025 circa PM bedrijven (van de totale doelstelling van 1500 over 3 jaar in de hele EDIH-regio) in de provincie Utrecht bereikt via events, 1op1 gesprekken, volwassenheidsscans en advies over vervolgstappen.   

Resultaat:

Omdat de resultaten van dit project tegenvielen, is een verbeterplan opgesteld, dat is goedgekeurd. Ook is een verlenging van een half jaar voor het project goedgekeurd. In een nieuwe mid-term review in Europees verband heeft het project een voldoende gescoord en is gebleken dat de beoogde doelstellingen realistisch zijn.  

Samen met team circulaire samenleving geven we in 2025 concrete invulling aan de Middellange Termijn strategie circulaire samenleving. Bovendien worden in 2025 de eerste stappen gezet om de circulaire ruimte vraag nader te specificeren.

Resultaat:

In 2025 zijn er mooie stappen gezet om de ideeën van de Middellange Termijn Strategie samen met team Circulaire Samenleving uit te voeren. Met betrekking tot ruimte zijn er verschillende onderzoeken uitgevoerd om beter in kaart te brengen hoe de circulaire transitie de ruimtevraag gaat beïnvloeden. De planning was om in 2025 het Ruimtelijk-economische Strategisch Plan naar de Staten te sturen, maar dit heeft vanwege de uitloop van de verschillende onderzoeken vertraging opgelopen. De huidige planning is om deze in Q3 toe te sturen.

Via de ketenregisseurs circulaire zorg worden in 2025 minimaal 6 ketens gesloten.

Resultaat:

Samen met de Kamer van Koophandel (KVK), RVO, gemeenten, de ROM, Hogeschool Utrecht en MKB Midden-Nederland werken we aan het versterken van de dienstverlening voor het mkb. Dit netwerk is in 2025 verder verstevigd.

In 2025 zetten we in op verdere opschaling van de regionale samenwerking doordat er 3 nieuwe partners (voornamelijk gemeenten) worden betrokken bij de samenwerking. We organiseren en faciliteren de fysieke bijeenkomsten 3 - 4 keer per jaar.  

Resultaat:

In 2025 is het netwerk uitgebreid met gemeente Soest. Met de partners binnen onze samenwerking hebben we ons vooral gericht hoe we de samenwerking binnen het bestaande netwerk willen versterken, onder meer in uitwisseling van informatie (zie meerjarendoel 9.1.3.2). Daardoor was de eerder begrote groei van 3 gemeentes niet realistisch. Er zijn in 2025 een drietal fysieke bijeenkomsten georganiseerd.

Verbeteren online omgeving (inzet tool) om het uitwisselen van informatie over dienstverlening tussen partners onderling toegankelijker te maken.

Resultaat:

Als provincie nemen we samen met enkele andere provincies deel aan een landelijke pilot vanuit Ministerie EZ en BZK. De pilot richt zich op de ontwikkeling van een tool die ondernemers en adviseurs van ondernemers heel snel inzichtelijk maakt waar zij voor welke dienstverlening kunnen aankloppen. De start van de pilot was voor begin 2025 voorzien, maar dat werd pas einde 2025, waardoor de eerste resultaten pas in 2026 beschikbaar zullen zijn.

Het International Welcome Centre Utrecht Region heeft aantoonbaar SMART resultaten geboekt op het vlak van geholpen nieuwkomers (7.000), aangesloten gemeenten (2 extra), regionale partners (100) en corporate partners (tenminste 3 extra).

Resultaat:

Op het gebied van regionale partners zijn de resultaten behaald. Het UIC heeft in 2025 geen nieuwe gemeenten aangesloten, wel zijn er gesprekken opgestart in U10 verband over de samenwerking tussen gemeenten en het UIC. Er zijn twee nieuwe corporate partners in plaats van drie, hier wordt in 2026 extra op ingezet.

In 2025 zijn er twee EBU boardmeetings georganiseerd, is er door bedrijven bijgedragen aan een succesvolle lobby voor de Merwedelijn, is er vanuit regio Utrecht een inhoudelijke bijdrage geleverd aan het rapport Wennink over het toekomstig verdienvermogen van Nederland. Bovendien is de wijk Cartesius door het World Economic Forum aangeduid als voorbeeldregio voor gezondheid in een stedelijke leefomgeving.  In 2025 hebben we een meerjarige exploitatiesubsidie verstrekt aan de EBU (via de ROM), zodat zij zekerheid hebben over de wijze waarop de provincie Utrecht bijdraagt aan de board. De capaciteit op regionale belangenbehartiging bij de EBU is vergroot door een detachering vanuit de provincie Utrecht. Ook dragen bedrijven meer financieel bij aan de EBU-organisatie.

De EBU en het netwerk zijn succesvol ingezet op de lobby in Den Haag en Brussel (ten behoeve van onder andere Regiodeals, investeringspropositie(s), nationale en Europese subsidieaanvragen en wet- en regelgeving). De financiële bijdrage van private partijen aan de EBU is vergroot.  

Resultaat:

Er is een up-to-date regionaal economische monitor. En we hebben een gedragen regionaal economische investeringsagenda.  

Resultaat:

De regionaal economische monitor is dit jaar niet geüpdatet, omdat verkend wordt op welke manier verschillende dashboards aan elkaar verbonden kunnen worden. De Regionaal Economische investeringsagenda heeft een deelproduct opgeleverd dat ingediend is voor het rapport Wennink en wordt volledig afgerond in het tweede kwartaal van 2026.   

Per ecosysteem is er inzicht in de omvang, de netwerkrelaties, de kansen, barrières en uitdagingen die ondernemers ervaren. Op basis van deze inzichten kunnen we gericht ondersteuning geven om ecosystemen verder te ontwikkelen. Deze ondersteuning kan bestaan uit het inzetten van onze inkoopkracht om innovaties toe te passen. Denk hierbij aan het programma DigiC, Digitalisering van de Circulaire Bouweconomie, dat we (economie en wonen) samen met de ROM Utrecht Region hebben ontwikkeld. Dit is een publiek-private samenwerking gericht op fabrieksmatig bouwen, digitalisering van materialen en slimme bouwlogistiek.  

Resultaat:

De ROM werkt aan de ecosysteem versterking en elk ecosysteem heeft zich in 2025 weer verder ontwikkeld. De dynamiek in het Earth Valley ecosyteem springt daar het meest in het oog aangezien de participatie van de overheid, inclusief provincie, daar het meest prominent is. Het ecosysteem New Digital Society is nog het minst ontwikkeld maar heeft wel een veelbelovend initiatief voortgebracht: THETA – The European Trust Allieance, gericht op het des/misinformatie en herstel van vertrouwen in media. Het Life Sciences en Health Ecosysteem kent een actieve community van kennisinstellingen, medische instellingen en bedrijven in de biotech en medtech. Als provincie doen we mee aan het meerjarige, landelijke ESMEE onderzoek, dat inzicht geeft in de ontwikkeling van de ecosystemen in onze regio. Dit onderzoek loopt nog tot eind 2027 door. In 2025 heeft de HU in opdracht van de provincie onderzoek gedaan naar belemmeringen in wet- en regelgeving waar innovatieve bedrijven tegen aan lopen.  

De internationale activiteiten van de ROM Utrecht Region dragen bij aan de vestiging of uitbreiding van  buitenlandse bedrijven of instituten in de regio Utrecht passend binnen de regionale ecosystemen.  

Resultaat:

In 2025 is door PS het Beleidskader Regionale Innovatiekracht vastgesteld. De innovatie-instrumenten MIT en Kansen voor West vormen hierbinnen de belangrijkste financiële stimuleringsinstrumenten. Met de MIT hebben in 2025 43 mkb-ers een subsidie voor het uitvoeren van een haalbaarheidsproject ontvangen en zijn er 12 aanvragen voor R&D-samenwerkingsprojecten gehonoreerd. In het kader van Kansen voor West waren in 2025 openstellingen voor de voucherregelingen HealthTech, EdTech, Energietransitie en Circulaire Economie, als ook een drietal openstellingen gericht op gebiedsgerichte aanpak binnen de prioriteit klimaat.

We hebben nieuw beleid ontwikkeld en ingericht om (mkb-)bedrijven te ondersteunen om hun innovatiekracht te vergroten.

Resultaat:

Het innovatieve mkb is ondersteund met de MIT-regeling met minimaal 40 haalbaarheidsonderzoeken en ongeveer 12 R&D-samenwerkingsprojecten.

Resultaat:

In het kader van Kansen voor West zijn in 2025 de volgende openstellingen van kracht: 1. openstelling Innovatiestimulering mkb door vouchers (budget € 2 miljoen) en 2. openstelling Ondersteuning klimaat/energie-initiatieven (budget € 1,45 miljoen). De openstellingen dragen bij aan de doelstellingen van de Regionale Economische Agenda.

Resultaat:

Vanuit de ROM Utrecht zijn in 2025 weer tientallen start-ups en scale ups ondersteund met toegang tot kapitaal, in de vorm van vroege fase leningen of investeringen in de vorm van aandelen. Daarnaast biedt de ROM ondersteuning in business development op clusterniveau, zoals bijvoorbeeld voor slimme energriesystemen en de digitalisering van de bouw. De provincie draagt met een meerjarige ondersteuningsregeling aan de incubator Utrecht Inc bij aan stabiliteit en verdere groei in het Utrechtse startup ecosysteem; Utrecht Inc ondersteunt startups in onze regio met een sterke focus op het Utrechtse profiel van Heart of Health.

Er zijn door inzet van de ROM Utrecht Region 14 startups en scale-ups geholpen in hun groeifinanciering door twee leningen vanuit de VFF-regeling, zes investeringen vanuit het POC-fonds en zes investeringen vanuit het Participatiefonds van de ROM Utrecht Region.

Resultaat:

De incubators ondersteunen gezamenlijk 100-150 beginnende ondernemers en geven inzicht in hun activiteiten om meer divers en inclusief ondernemerschap, waaronder vrouwelijk ondernemerschap te ondersteunen. Daarvan doorlopen 50 ondernemers een validatie-programma.

Resultaat:

Voldoende ruimte voor bedrijvigheid is essentieel voor een gezonde economische ontwikkeling en het realiseren van maatschappelijke transities. In 2025 is, in samenwerking met regio’s en gemeenten, het Provinciaal Programma Wonen en Werken opgesteld op basis van behoefteramingen, actuele marktinzichten en de vastgoedmonitor. De Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) gaf uitvoering aan het Plan van Aanpak Toekomstbestendige Werklocaties en verrichtte in dat kader drie aankopen in 2025 (zeven in totaal). Daarnaast is de intensiveringsaanpak van OMU geëvalueerd. Dit heeft geleid tot een kleine koersbijstelling voor OMU en het beschikbaar stellen van een tweede tranche met middelen. Het kantorenbeleid is herijkt en doorvertaald naar de omgevingsvisie en omgevingsverordening. Tevens is de subsidieregeling Versterking Vitaliteit Binnensteden, Dorpskernen en Winkelcentra geëvalueerd en gaf geen aanleiding tot een andere beleidsmatige inzet.

Programmeringsafspraken met drie regio’s over nieuwe werklocaties, regionale bedrijventerreinen (waarvoor kansrijke locaties zijn verkend) en intensivering van bestaande werklocaties.  

Resultaat:

Intensievere benutting bedrijventerreinen door uitvoering van het Plan van Aanpak Toekomstbestendige werklocaties (NV OMU), in 2025 is de prognose om 62.500 m2 BVO aan hernieuwde bedrijfsruimte te realiseren. Aanvullend is meer inzicht verkregen bij de opbrengsten van intensivering van bedrijventerreinen en heeft een evaluatie van het Plan van Aanpak Toekomstbestendige werklocaties (NV OMU) plaatsgevonden.

Resultaat:

In 2025 is de eerste aangekochte werklocatie (2022) in Woerden verkocht aan een consortium van 14 lokale ondernemers. Daarmee is 1,3 Hectare (met ca 9.000 m2 bvo bebouwing) aan bestaande, sterk verouderd, incourante bedrijfslocatie aangekocht, gesloopt en uit de markt gehaald. Hiervoor komt, door middel van de tender, weer 1,3 Hectare (met ca 9.000 m2 bvo bebouwing) aan modern, duurzaam, courant vastgoed voor 14 ondernemers terug. Oftewel geen kwantitatieve toename in meters maar wel een kwalitatieve verbetering van deze m2. Daarnaast komt door deze verkoop aan 14 Woerdense ondernemers (incl. minimaal 130 fte werkzaam op deze plek) door middel van verhuisbewegingen schuifruimte vrij op andere locaties in Woerden.

Actueel en herijkt kantorenbeleid met doorwerking in de omgevingsvisie en omgevingsverordening. Ook is de subsidieregeling Versterking Vitaliteit Binnensteden, Dorpskernen en Winkelcentra geëvalueerd.

Resultaat:

Werklocaties leveren een belangrijke bijdrage aan verduurzaming en het realiseren van doelen op het gebied van circulariteit, klimaatadaptatie, energietransitie en gezondheid. In 2025 zijn provinciale aanjagers organisatiegraad in 5 gemeenten actief geweest om de samenwerking op bedrijventerreinen te versterken versterkt (o.a. de BIZ in Meerkerk is opgericht). Vanuit de SpUk Bedrijfsmatig Vastgoed waren aanjagers actief op 23 bedrijventerreinen om samenwerking tussen ondernemers te bevorderen en duurzaamheidsplannen op te stellen. Het programma Werklandschappen van de Toekomst is gestart op drie bedrijventerreinen, met focus op vergroening, klimaatadaptatie en koppeling met andere opgaven. Daarnaast zijn pilots gestart om te verkennen hoe nieuwe bedrijventerreinen ontwikkeld kunnen worden ondanks netcongestie.

De organisatiegraad op bedrijventerreinen is verbeterd door ondersteuning van provinciale aanjagers bij de totstandkoming van samenwerkingsvormen tussen ondernemers. In 2025 is op 3 bedrijventerreinen de organisatiegraad verbeterd.

Resultaat:

In 2025 zijn er door deelname aan het Programma Werklandschappen van de Toekomst één living lab en twee ambassadeursterreinen binnen de provincie Utrecht opgestart. Ook vindt kennisdeling plaats over de aanpak op deze drie terreinen en er is een start gemaakt met een zwermaanpak om meerdere bedrijventerreinen te vergroenen en klimaatadaptief te maken.  

Resultaat:

1 mei 2027 zijn op minimaal 27 bedrijventerreinen en voor minimaal 451 bedrijven energiescans en energiebesparende adviezen opgeleverd, waarvan de realisatie wordt gemonitord. In de 2025 is de organisatie hiervoor regionaal en lokaal operationeel en is het doel om tenminste voor 51 bedrijven de eerste scans en adviezen gereed te hebben.

Resultaat:

In 2025 zijn via het Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen 23 van de 27 bedrijventerreinen gestart, met inzet van 11 aanjagers. Voor de overige 4 bedrijventerreinen start het traject in het eerste kwartaal van 2026. In 2025 is het Ontzorgingsprogramma MKB gestart in 16 van de 25 gemeenten, met 5 duurzaamheidsadviseurs. De overige gemeenten starten begin 2026. Tot nu toe zijn 41 ondernemers bereikt en lopen 35 adviestrajecten. De werving kost meer tijd dan verwacht. Tussentijds is het einddoel verhoogd door het rijk en moeten 591 bedrijven ontzorgd zijn.

Innovatielocaties zoals campussen en innovatiedistricten vormen belangrijke vestigingsplaatsen waar bedrijven, kennisinstellingen en andere organisaties samenwerken en innoveren. In 2025 is de positie van het Utrecht Science Park (USP) als belangrijke innovatielocatie binnen de provincie verder versterkt, inclusief de samenwerking met satellietlocaties. De onderzoeken op USP Bilthoven zijn afgerond. Het beleid voor innovatielocaties is, in samenwerking met regionale partners, verder uitgewerkt, waarbij ook de rollen en activiteiten van de provincie op dit thema uitwerking hebben gekregen.

De samenwerking tussen partners op USP Utrecht, satellietlocaties en in het regionale ecosysteem is versterkt.  

Resultaat:

Doorontwikkeling van USP Bilthoven door een onderzoek naar de verdichting van het terrein, versterking van het ecosysteem, het realiseren van duurzame bereikbaarheid en het opstellen van een waardepropositie.

Resultaat:

Vanuit het statenvoorstel Vergroten Regionale Innovatiekracht is richting gegeven aan provinciaal beleid op het thema innovatielocaties en daarbij passende provinciale rol en activiteiten.  

Resultaat: