De kengetallen geven in combinatie met elkaar inzicht in de financiële weerbaarheid en flexibiliteit van de begroting. Zo wordt u in staat gesteld om gemakkelijker inzicht te verkrijgen in de financiële positie en de baten en de lasten van de provincie. De verplichte kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die Provinciale Staten in hun beoordeling van de financiële positie moeten betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven. De verplichte kengetallen zijn uitgebreid met de vrijwillig toegevoegde kengetallen Belastingcapaciteit opcenten motorrijtuigenbelasting (MRB) ten opzichte van wettelijk maximum en Ratio Weerstandsvermogen.
De kengetallen zijn:
A. Structurele exploitatieruimt e
De ratio Structurele exploitatieruimte geeft aan welke structurele ruimte we hebben om onze eigen lasten te dragen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten biedt meer flexibiliteit dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn.
B. Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. De mate van weerbaarheid en flexibiliteit geeft in combinatie met de andere kengetallen, zoals structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit, een indicatie over de financiële positie van een provincie. De solvabiliteitsratio geeft aan hoe groot het eigen vermogen is als percentage van het totale vermogen.
C1. Belastingcapaciteit opcenten MRB ten opzichte van gemiddelde tarief opcenten MRB van provincies
Deze ratio geeft aan hoe de belastingdruk in onze provincie zich verhoudt ten opzichte van het gemiddelde tarief van alle provincies. Het is niet bekend hoe het gemiddelde tarief opcenten MRB zich gaat ontwikkelen. Het gemiddelde tarief is daardoor vanaf 2025 ongewijzigd.
C2. Belastingcapaciteit opcenten MRB ten opzichte van wettelijk maximumtarief opcenten MRB
Deze ratio geeft aan hoe de belastingdruk in onze provincie zich verhoudt tot het wettelijk maximumtarief. Het is niet bekend hoe het landelijk maximumtarief opcenten MRB zich gaat ontwikkelen. Het landelijk maximumtarief opcenten MRB is vanaf 2024 ongewijzigd.
D. Grondexploitatie
Het kengetal grondexploitaties geeft een indicatie van het financiële risico dat we lopen in verband met onze grondportefeuille. Het kengetal wordt berekend door de boekwaarde van de grondexploitaties af te zetten tegen de totale baten van onze provincie (exclusief onttrekkingen aan reserves).
E1/2. Netto schuldquote
De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van onze provincie ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een negatieve uitkomst betekent dat er geen netto-schuld is.
F. Ratio weerstandsvermogen
De ratio weerstandsvermogen in relatie met de reserve Weerstandsvermogen geeft aan dat we het benodigde weerstandsvermogen kunnen dekken.
De tabel met signaalwaarden van de kengetallen ziet er als volgt uit:
Criteria kwalificatie kengetal | Gezond | Neutraal | Risicovol | |
|---|---|---|---|---|
A | Structurele exploitatieruimte | > 0% | 0% | < 0% |
B | Solvabiliteitsratio | > 50% | 20% - 50% | < 20% |
C1 | Belastingcapaciteit opcenten MRB t.o.v. gemiddelde tarief van de provincies | < 95% | 95% - 105% | > 105% |
C2 | Belastingcapaciteit opcenten MRB t.o.v. wettelijk maximumtarief | < 90 % | 90% - 95% | > 95% |
D | Grondexploitatie | < 20% | 20% - 35% | > 35% |
E1 | Netto schuldquote | < 90% | 90% - 130% | > 130% |
E2 | Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte geldleningen) | < 90% | 90% - 130% | > 130% |
F | Ratio weerstandsvermogen | > 1,4 | 1 - 1,4 | < 1 |
De in de tabel hieronder ingevulde kengetallen zijn voornamelijk gebaseerd op de balans van 2025.
Samenvatting financiële kengetallen | Rekening | Begroting | Rekening | |
|---|---|---|---|---|
A | Structurele exploitatieruimte | 12% | 3% | 7% |
B | Solvabiliteitsratio | 52% | 42% | 53% |
C1 | Belastingcapaciteit opcenten MRB t.o.v. gemiddelde tarief van de provincies | 95% | 96% | 95% |
C2 | Belastingcapaciteit opcenten MRB t.o.v. wettelijk maximumtarief | 59% | 61% | 57% |
D | Grondexploitatie | 3% | 3% | 4% |
E1 | Netto schuldquote | 35% | 83% | 39% |
E2 | Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte geldleningen) | 34% | 81% | 37% |
F | Ratio weerstandsvermogen | 2,0 | 1,9 | 1,9 |
Samenhang kengetallen
Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over de financiële positie van de provincie. De kengetallen dienen daarom in samenhang beoordeeld te worden. Het gaat hierbij om de exploitatie en de balanspositie. De kengetallen s tructurele begrotingsruimte en belastingcapaciteit opcenten MRB geven aan of er voldoende structurele ruimte in de exploitatie is en welke mogelijkheid we hebben om de structurele baten te vergroten. De kengetallen solvabiliteitsratio, netto schuldquote en grondexploitatie hebben betrekking op de balans.
Beoordeling kengetallen exploitatie
De structurele exploitatieruimte is 5% lager dan de jaarrekening 2024 en 4% hoger dan bij de begroting 2025. De structurele baten bij de algemene middelen (provinciefonds) zijn in 2025 toegenomen. De structurele lasten zijn ook toegenomen maar naar verhouding minder waardoor de structurele exploitatieruimte in de jaarrekening groter is dan verwacht.
De belastingcapaciteit opcenten is t.o.v. gemiddeld tarief is gelijk aan de jaarrekening 2024. In vergelijking met de begroting 2025 is het kengetal 1% lager. Dit komt omdat het gemiddeld tarief van de provincies in 2025 wat hoger is dan verwacht (88,8 versus 87,4).
De belastingcapaciteit t.o.v. wettelijk maximum is 2% lager dan in de jaarrekening 2024 en 4% lager dan geraamd in de begroting 2025. Het maximumtarief voor 2025 is hoger vastgesteld (147,1 versus 138,3).
Beoordeling kengetallen balanspositie
In de balanspositie zien we dat de solvabiliteitsratio in 2025 11% hoger is dan geraamd in de begroting 2025 en nagenoeg gelijk aan de jaarrekening 2024. De omvang van de reserves (eigen vermogen) en de totale balans is eind 2025 hoger dan verwacht. Er zijn minder uitgaven gedaan ten laste van de reserves. Ook is de liquiditeitspositie eind 2025 hoger door ontvangen specifieke uitkeringen van het Rijk.
In samenhang hiermee is de nettoschuldquote 44% lager dan bij de begroting 2025. De verwachting was dat in 2025 externe financiering aangetrokken moest worden. Door de positieve liquiditeitspositie was dat niet nodig. Het kengetal van de grondexploitatie is 1 % hoger dan geraamd in de begroting 2025. Het kengetal van het weerstandsvermogen is gelijk aan de raming in de begroting 2025.