3.7.4 Projecten - Hart van de Heuvelrug

Hart van de Heuvelrug

Kamp van Zeist
Wij hebben het terrein Kamp van Zeist gekocht van Defensie. Doel is dat dit gebied uiteindelijk een natuurgebied van 29 hectare wordt.

Een deel van het terrein is tijdelijk in gebruik gegeven voor de opvang van maximaal 400 vluchtelingen door het COA. De opvang zal tot uiterlijk oktober 2027 op het terrein plaatsvinden. Vooruitlopend daarop wordt daar waar mogelijk op het terrein wel gestart met de vergroeningsopgave.

In de eerste helft 2025 is de sloop van de opstallen en het verwijderen van de verharding afgerond. In de tweede helft van 2025 is gestart met de natuurinrichting van het gebied. Naar verwachting zal de tweede helft van 2026 het gebied opengesteld kunnen worden. Vanaf 2028 zal de totale herinrichting (inclusief het deel waar COA nu is gehuisvest) in principe worden afgerond (uiterlijk gereed in 2030).

Vliegbasis Zuid (voorheen Sortie 16)  
Op deze locatie ontwikkelen wij een nieuwe woonwijk van circa 175 woningen. Hier hebben wij vanuit het programma HvdH een ontwikkelende rol in het proces. We zijn ook initiatiefnemer voor de op te stellen producten. Het bestemmingsplan is door de gemeenteraad van Zeist vastgesteld en na een procedure bij de Raad van State in mei 2025 onherroepelijk geworden. In december 2022 is voor de ontwikkeling van De Vliegbasis Zuid door het bevoegd gezag ontheffing verleend in het kader van de wet natuurbescherming. Deze ontheffing is inmiddels onherroepelijk. Er is aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van haas, konijn en kleine marterachtigen. Hiervoor is een aanvullende ontheffing (inmiddels omgevingsvergunning voor flora- en fauna-activiteiten) aangevraagd en verkregen. Hiertegen is bezwaar gemaakt, echter is deze nadien wel onherroepelijk geworden.

Tevens is dit jaar het afvangen van hazelwormen doorgezet en afdoende afgerond. Daarnaast werd en wordt de Japanse Duizendknoop in het gebied actief bestreden en is een inrichtingsplan opgesteld. Tot slot is 2025 benut voor het selecteren van een drietal ontwikkelende gebiedspartners samen met deelgebied De Vliegbasis Noord.

Oostelijke Corridor
De Oostelijke Corridor is een heideverbinding die over vliegbasis Soesterberg naar het westen loopt. De Oostelijke Corridor bestaat onder meer uit drie ecoducten:  

1. Ecoduct Op Hees  
2. Ecoduct Boele Staal   
3. Ecoduct Leusderheide.  

Het Ecoduct Boele Staal is in 2016 als laatste gerealiseerd. De opstal van de gronden natuur op het ecoduct wordt verkocht aan het Utrechts Landschap. De constructie van het kunstwerk blijft in eigendom van de provincie. Het Utrechts Landschap zal de natuur beheren. Formele afhandeling volgt in 2026.

Vliegbasis Soesterberg
Vliegbasis Noord (voorheen Woonwijk Vliegbasis Soesterberg)
Voor de Woonwijk Vliegbasis Soesterberg hebben we een ontwikkelende rol in het proces en zijn we initiatiefnemer. Op een deel van de voormalige vliegbasis ontwikkelen we samen met de gemeenten Zeist en Soest en Utrechts Landschap een nieuwe duurzame woonwijk. De woonwijk past qua sfeer en beleving in het bijzondere landschap. Deze woonwijk bevindt zich in de planontwikkelingsfase, hoewel realisatie vanaf 2026 aan de orde is.  
Het woningbouwprogramma in de Woonwijk Vliegbasis Soesterberg voorziet in dure en betaalbare woningen (totaal ca 320 woningen).  

In maart 2021 is de ontheffing voor de Wet natuurbescherming voor de woonwijk verleend. Tegen het verlenen van de ontheffing is beroep aangetekend bij de rechtbank. De rechter heeft de provincie in 2024 in het gelijk gesteld. Inmiddels is hoger beroep aangetekend bij de Raad van State. Er moet nog een zittingsdatum gepland worden. Naar verwachting zal de Raad van State in 2026 uitspraak doen. De (inmiddels verlengde) ontheffing is echter wel in werking getreden en kan dus worden benut bij de voorbereiding en uitvoering van werkzaamheden.

Voorwaarde van de ontheffing Wet natuurbescherming is dat er mitigerende maatregelen worden uitgevoerd voor de verschillende diersoorten. Er is een broed-biologische onderzoek uitgevoerd naar de veldleeuwerik en leefgebied wordt gemitigeerd, hazelwormen worden verplaatst, een deel van de bosrand wordt verwijderd en in park Vliegbasis Soesterberg wordt een deel van de rollerbaan opgebroken en verwijderd zodat hier extra schraalgrasland voor de veldleeuwerik en kommavlinder kan worden gerealiseerd. Het opbreken van de rollerbaan heeft in de uitvoering vertraging opgelopen door aanwezigheid van asbest en ontplofbare oorlogsresten. Dit heeft ook tot extra kosten geleid. Naar verwachting zijn de mitigerende maatregelen medio 2026 gereed, zodat werkzaamheden ten behoeve van de bouw verder kunnen worden uitgevoerd.   

Vanuit de BV wordt momenteel gewerkt aan de voorbereiding van de woningbouwopgaven (zoals het maken van afspraken met drie marktpartijen (ontwikkelaars), het maken van inrichtingsplannen en het bouwrijp maken en uitgeven van bouwgrond) en de sanering van de PFAS verontreiniging op de voormalige vliegbasis in Soesterberg.

PFAS-sanering
Als gevolg van langdurig gebruik van PFAS-houdend blusschuim door Defensie op de voormalige Vliegbasis Soesterberg dient een grond- en grondwatersanering te worden uitgevoerd. De saneringsmogelijkheden zijn in samenwerking met Defensie onderzocht en ook is met het Rijk overeenstemming bereikt over het kostenverhaal bij de sanering. Er is budget beschikbaar gesteld voor de sanering zelf, maar ook voor een kennisontwikkelingsprogramma. Aanvullende bodemonderzoeken zijn in 2024 en 2025 uitgevoerd met als doel het opstellen van een saneringsplan. Als gevolg van de hoge grondwaterstand van de afgelopen jaren moet de oorspronkelijk beoogde saneringsmethodiek mogelijk worden bijgesteld. Aandachtspunt hierbij is hoe de voorgestelde sanering van grond en grondwater zich verhouden tot de beschikbare financiële middelen. Hiertoe is naar verwachting in de loop van 2026 duidelijkheid.  Daarna zal bij het bevoegd gezag een vergunning voor de sanering aangevraagd worden om de grondsanering vanaf 2027 uit te kunnen voeren, zodat er tijdig sprake is van een uitstekend en veilig woon- en leefgebied.

Kavels Westflank  
De provincie is grondeigenaar van een terrein aan de Dolderseweg. Hier zijn 5 particuliere kavels voorzien. Het bestemmingsplan voor de Kavels Westflank is onherroepelijk. De benodigde omgevingsvergunning voor flora- en fauna-activiteiten is eveneens onherroepelijk en eind 2025 heeft groot onderhoud op de kavels plaatsgevonden. De verkoopprocedure zal in 2026 door de BV worden gestart.  

Park Vliegbasis Soesterberg
We hebben de voormalige Vliegbasis Soesterberg gekocht van Defensie en ingericht en opengesteld als park. Het is een bijzonder natuurgebied en we behouden cultuur(historie) en erfgoed. Eind 2017 hebben we het grotendeels verkocht aan Utrechts Landschap. We hebben recreatieve paden, routes en recreatieve voorzieningen gerealiseerd.

In het park voeren we mitigerende maatregelen uit voor de ontheffing Wet natuurbescherming voor de realisatie van woonwijk Vliegbasis. Hiermee willen we de duurzame instandhouding van de populatie veldleeuweriken borgen.

Ecologische corridor Camp New Amsterdam
Eén van de resterende opgaven in het Park is het realiseren van een verbinding in de westelijke ecologische corridor. Deze verbinding loopt midden door Camp New Amsterdam (CNA), dat in eigendom en gebruik is en blijft bij het Rijk/Defensie. Er is een herinrichtingsplan opgesteld en vastgesteld. Provincie Utrecht en RVB/Defensie hebben afspraken gemaakt over de sloopwerkzaamheden en zullen ook afspraken maken over de uitwerking en uitvoering van het inrichtingsplan. De essentie daarbij is dat het RVB de sloopwerkzaamheden op zich zal nemen in opdracht van Defensie en in nauwe samenwerking met de provincie. Het terrein is en blijft immers eigendom van het Rijk en is sterk beveiligd.

De sloop van gebouwen ten behoeve van de ecologische corridor op Camp Nieuw Amsterdam is na het broedseizoen 2024 is gestart. Het ontwerp van de inrichting van deze ecologische corridor is door partijen vastgesteld en de aannemer voor de sloop is reeds gecontracteerd. Met name het verplaatsen van het huidige gebruik van de te slopen gebouwen kost meer tijd dan verwacht.