Wat hebben we gedaan?

We houden toezicht op de uitvoering van wettelijke medebewindstaken door alle Utrechtse gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en waterschappen. Dit doen we op de domeinen financiën, informatiebeheer, omgevingsrecht, erfgoed, huisvesting vergunninghouders en water. Bij verschillende van deze domeinen hebben we (regio)bijeenkomsten georganiseerd om kennisdeling tussen lokale overheden te stimuleren.

In 2025 is het ‘Beleidskader interbestuurlijk toezicht provincie Utrecht 2025-2028’ vastgesteld. Hierin is beschreven hoe wij onze wettelijke toezichtrol willen invullen aan de hand van de volgende uitgangspunten: eenduidig en transparant, proactief en betekenisvol, naast systematisch ook thematisch toezicht, de inzet van het volledig instrumentarium en het moet bijdragen aan de versterking van de horizontale controle.

Op basis van dit nieuwe kader zijn opnieuw voor alle toezichtdomeinen de beoordelingen en de bijbehorende interventies uitgevoerd. Omdat een drietal gemeenten op het toezichtdomein huisvesting vergunninghouders dit jaar zijn opgeschaald richting juridische interventie, zijn met de provinciale organisatie voorbereidingen getroffen voor mogelijke indeplaatsstellingstrajecten.

Het aantal (van totaalaantal) toezichtontvangers waarbij de IBT-interventieladder trede 3 (actief toezicht) of hoger (juridische interventie) voor één of meer toezichtgebieden wordt toegepast

Het aantal uit de begroting (o) is het streefcijfer, namelijk zo min mogelijk gemeenten onder actief toezicht. In 2025 werden in totaal 15 gemeenten en 1 gemeenschappelijke regeling onder actief toezicht geplaatst (trede 3 van de IBT-interventieladder – betrof 12 gemeenten en 1 GR) of ontvingen een vooraankondiging voor indeplaatsstelling (trede 4 – betrof 3 gemeenten). Het ging om de toezichtdomeinen IBT-huisvesting vergunninghouders (11), IBT-omgevingsrecht (4) en IBT-informatiebeheer (1). Daarvan werden 2 gemeenten ook weer afgeschaald naar regulier toezicht. Net als vorig jaar hebben de verslechtering van de financiële situatie van gemeenten en de groeiende druk op de woningmarkt een negatief effect op de uitvoering van de wettelijke taken door gemeenten. Hierdoor kwamen meer gemeenten onder actief toezicht en werd een intensievere toezichtrol (interventie bij actief toezicht) nodig. Dit geldt met name voor het toezicht op de huisvesting van vergunninghouders.

Intern (cluster IBT)

Het aantal (van totaal aantal) gemeenten onder preventief toezicht (verplichte indicator BBV/2019:1).

Intern (Cluster IBT)

Aantal uitgevoerde IBT-themaonderzoeken of reality checks.

Intern (cluster IBT)