De Ontgrondingenheffing is een heffing voor het ontgronden zoals bedoeld in artikel 13.4a van de Omgevingswet. De heffing is bedoeld om de kosten te dekken van schadevergoedingen en van onderzoek als er onverwachte schade bij ontgrondingen ontstaat. De heffing wordt alleen geheven bij grote ontgrondingen waarbij daadwerkelijk kans op schade is.
De heffing vindt haar grondslag in de Heffingsverordening ontgrondingen provincie Utrecht 2024. Provinciale Staten stelden de verordening vast op 13 december 2023. Deze verordening trad met ingang van 1 januari 2024 in werking.
De ontgrondingenheffing bedroeg in 2025 € 0,04 per kubieke meter stoffen waarvoor een (wijziging van een) vergunning of machtiging is verleend. Wij leggen deze heffing alleen op voor ontgrondingen met hoeveelheden boven de 10.000 kubieke meter.
De opbrengst is jaarlijks sterk wisselend en is afhankelijk van de omvang van de ontgrondingen in dat jaar. In de Begroting 2025 is de gemiddelde opbrengst geraamd op € 4.000.
De werkelijke opbrengst in 2025 was nihil.
Voor de ontgrondingenheffing geldt dat het tarief maximaal kostendekkend mag zijn. In 2025 zijn geen kosten gemaakt voor schadevergoedingen en onderzoek. Daar staat tegenover dat er in 2025 ook geen ontgrondingenheffing is opgelegd.
Bij besluit van 12 november 2025 hebben Provinciale Staten besloten dat deze heffingsverordening per 1 januari 2026 vervalt. De reden hiervoor is dat het tarief verouderd is. In de praktijk bleek deze niet toereikend om een schade (volledig) te kunnen vergoeden. Met de invoering van de Omgevingswet zijn er bovendien voldoende andere mogelijkheden om vergoeding van schade te regelen. In het uitzonderlijke geval dat een schade middels deze mogelijkheden niet volledig kan worden vergoed wordt hiervoor mogelijk nog wel een beroep gedaan op de provincie. Er zal nog een nader voorstel worden uitgewerkt op welke wijze de provincie in deze situatie de (resterende) schade voor haar rekening kan nemen. Hierbij zal ook worden opgenomen wat er gaat gebeuren met de Voorziening ontgrondingen.
Berekening van kostendekkendheid van de ontgrondingenheffing 2025 | (bedragen x € 1.000) |
|---|---|
Kosten taakveld – schadevergoedingen en onderzoek | - |
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen | - |
Netto kosten taakveld | - |
Toe te rekenen kosten | |
Overhead inclusief (omslag)rente | * |
BTW | - |
Totale kosten | - |
Opbrengst ontgrondingenheffing | 0 |
Dekkingspercentage | - ** |
* De begroting van de Opdrachtgeversunit VTH dekt de kosten voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze zijn opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst Utrecht. Van kosten voor overhead is hierdoor geen sprake.
** Omdat de kosten en opbrengst € 0 zijn, is een berekening van het percentage niet mogelijk.